Chấn Động Trung Đông: Mỹ Bỏ Lại *Căn Cứ* Chiến Lược Ở Syria, Dấu Hiệu Náo Loạn Hay Khởi Đầu Mới?
WASHINGTON D.C. – Một quyết định đầy bất ngờ từ Nhà Trắng đang làm rung chuyển cục diện Trung Đông: Hoa Kỳ chuẩn bị rút phần lớn số quân còn lại khỏi Syria trong vài tháng tới. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran, đặt ra nhiều câu hỏi về mục đích thực sự và những hệ lụy địa chính trị phía sau sự thay đổi chiến lược này.
Theo một quan chức cấp cao của Nhà Trắng tiết lộ với BBC, chính phủ Syria đã đồng ý tự đảm nhận trách nhiệm chống khủng bố trong biên giới của mình, đồng nghĩa với việc sự hiện diện quân sự "ở quy mô lớn" của Mỹ không còn cần thiết. Quân đội Mỹ đã có mặt tại Syria từ năm 2015, ban đầu là một phần của chiến dịch chống khủng bố nhằm đối phó với sự bành trướng của Nhà nước Hồi giáo (IS). Tuy nhiên, với tình hình hiện tại, Washington đang tiến hành một quá trình chuyển đổi dựa trên điều kiện, nhưng khẳng định vẫn sẵn sàng ứng phó với bất kỳ mối đe dọa nào trong khu vực.
Việc rút khoảng 1.000 binh sĩ còn lại khỏi Syria không phải là lần đầu tiên quân đội Mỹ giảm sự hiện diện tại đây. Trước đó, hai căn cứ quan trọng đã được di tản, gồm đồn trú al-Tanf ở miền nam Syria và căn cứ al-Shaddadi ở phía đông bắc. Những động thái này theo sau sự sụp đổ của chính phủ Assad vào năm 2024 và sự suy yếu đáng kể của IS, cho thấy tình hình an ninh tại Syria đã được cải thiện.
Quyết định này càng trở nên phức tạp hơn khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đang gia tăng sự hiện diện quân sự tại Trung Đông, đặc biệt là gần Iran. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln, được trang bị tàu khu trục tên lửa dẫn đường và hàng chục máy bay chiến đấu, đã được BBC Verify xác nhận vị trí gần Iran. Ngoài ra, USS Gerald R Ford, tàu chiến lớn nhất thế giới, cũng dự kiến sẽ đến khu vực trong ba tuần tới. Các quan chức an ninh quốc gia cấp cao đã tiết lộ với đối tác CBS News của BBC rằng Trump đã chuẩn bị sẵn sàng cho các cuộc tấn công tiềm tàng vào Iran, dù chưa có quyết định cuối cùng.
Trong bối cảnh nội bộ Syria, chính quyền Trump đã nỗ lực củng cố quan hệ ngoại giao với Damascus và tăng cường hợp tác với Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa. Ông Sharaa đã có chuyến thăm lịch sử tới Nhà Trắng vào tháng 11, đánh dấu lần đầu tiên một nhà lãnh đạo Syria thăm Mỹ. Chính phủ của ông Sharaa, dù đôi khi xung đột với các nhóm quân sự địa phương, đã đạt được thỏa thuận vào tháng 1 nhằm tích hợp Lực lượng Dân chủ Syria do người Kurd lãnh đạo vào lực lượng vũ trang Syria.
Tháng trước, Ngoại trưởng Marco Rubio đã gặp người đồng cấp Syria, Ngoại trưởng Asaad al-Shaibani, để thảo luận về việc duy trì lệnh ngừng bắn và bày tỏ quan ngại về cuộc chiến chống khủng bố tiếp diễn. Vụ việc một phiên dịch viên và hai thành viên Vệ binh Quốc gia Iowa thiệt mạng trong một cuộc phục kích của tay súng IS ở Palmyra vào tháng 12 đã thúc đẩy chính quyền Trump tiến hành một loạt cuộc đột kích chống IS, được gọi là Chiến dịch Hawkeye Strike.
Giờ đây, khi Mỹ rút khỏi các căn cứ chiến lược và giảm thiểu sự hiện diện, câu hỏi lớn đặt ra là ai sẽ lấp đầy khoảng trống quyền lực này? Liệu đây có phải là cơ hội để các cường quốc khu vực, đặc biệt là Iran, gia tăng ảnh hưởng? Hay là một bước đi tính toán của Mỹ để chuyển giao trách nhiệm, đồng thời tái cấu trúc lại sự hiện diện quân sự của mình tại các căn cứ khác trong khu vực, nhằm tập trung vào mối đe dọa lớn hơn từ Iran? Trung Đông đang đứng trước một chương mới đầy biến động và khó lường.